Hout en straatmeubilair: FSC-gecertificeerd hardhout of lokaal hout?
Als leverancier van straatmeubilair krijgen we vaak vragen over de materialen die we gebruiken. Aan de ene kant krijgen we vragen over het staal en de behandeling daarvan, aan de andere kant ook over de houtsoorten die we toepassen in onze meubilair. Immers, soms zie je (letterlijk) door de bomen het bos niet meer.
In dit artikel leggen we je uit welke houtsoorten Grijsen Park & Straatdesign gebruikt en waarom.
Natuurproduct
Hout is een natuurproduct. Het heeft de eigenschap vocht uit de lucht op te nemen en in een droog klimaat weer af te geven. Het hout zet uit als het vocht uit de lucht opneemt. In een droog klimaat komt het vocht weer vrij in de lucht en krimpt het hout. Deze krimp verloopt altijd in de richting van de jaarringen, waardoor de gebruikte houten latten, planken of balken krom kunnen trekken. Het hout werkt in dat geval. Dit kan leiden tot kleine of grotere scheuren in het hout, afhankelijk van de houtsoort.
Belangrijke criteria bij de keuze van de houtsoorten
Bij het zoeken naar het juiste hout moet er onder andere een antwoord worden gevonden op de volgende vraag: ‘Waar wordt het meubilair geplaatst?’. De uiteindelijke locatie van het meubilair namelijk heeft een grote invloed op het meubilair. De omgeving van het meubilair kan flink verschillen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Binnen
- Onder een dak (in principe weinig beperkingen)
- Vrij in de natuur (veel zon mogelijk)
- Onder een boom (schaduw, vocht, vogelpoep)
- Op verharde ondergronden (bepaalde houtsoorten bevatten looizuur)
- Op losse grond (zand, houtsnippers)
De omgeving van het meubilair kan flink verschillen. Hierdoor is het mogelijk dat het hout ook anders zal reageren. Het is daarom goed om je vooraf te laten informeren over het hout.
Duurzaamheid van de houtsoort
Bij de keuze voor een houtsoort is het thema duurzaamheid voor ons als fabrikant een belangrijk argument. Houtsoorten kun je indelen in vijf duurzaamheidsklassen, waarbij duurzaamheidsklasse 1 de meest duurzame houtsoorten betreffen en klasse 5 de minst duurzame houtsoorten. De classificatie wordt gebruikt als aanduiding voor de resistentie van het kernhout van houtsoorten tegen ongunstige omstandigheden. Met andere woorden: hoelang blijft het hout goed?
Een houtsoort zoals Douglas, die wij gebruiken voor o.a. onze series Pure, Natuur Comfort, Plane en Vista, is ingedeeld in duurzaamheidsklasse 3. Het hout wordt hiermee als ‘matig duurzaam’ beschreven. Onbehandeld zou het hout tien tot vijftien jaar mee moeten gaan. Het Douglashout heeft een speciaal verduurzamingsproces ondergaan. Dit is gedaan op basis van vacuümdruk, waarbij inhoudsstoffen gebruikt zijn die uit de natuur afkomstig zijn en voor 95% op minerale basis zijn. Deze stoffen zijn vrij van arseen en chroom. De geïmpregneerde elementen hebben een verhoogde duurzaamheid en behoren daardoor tot duurzaamheidsklasse 2/3.
Hardhoutsoorten zoals Cumaru daarentegen, zijn ingedeeld in duurzaamheidsklasse 1. Deze worden beschreven als ‘zeer duurzaam’ en zouden al gauw 25 jaar of langer mee moeten gaan. Deze houtsoorten gaan aanmerkelijk langer mee dan minder duurzame houtsoorten. Dit brengt een voordeel met zich mee: er is minder hout nodig om dezelfde levensduur te behalen in vergelijking met houtsoorten uit lager duurzaamheidsklassen. Dit betekent dat er minder vaak gezaagd, vervoerd, verwerkt en vervangen hoeft te worden. Dit kan een financieel voordeel opleveren, maar kan ook voordelig zijn voor het klimaat.
Hout bewerken met olie: wel of niet doen?
Het vernissen of oliën van hout raden wij af. Geoliede oppervlakken dienen regelmatig opnieuw behandeld te worden en gaan er door gebruik en vandalisme steeds minder mooi uitzien.
Een goed voorbeeld hiervan is de afbeelding hiernaast. Door de opdrachtgever is er voor gekozen om het oppervlak van het hout te bewerken met olie. Slechts één week na de montage op locatie werd het ziteiland geteisterd door skaters die met hun skateboards over de rand van het meubilair grinden. Het oppervlak (en daarmee de beschermende laag) werd beschadigd. Er ontstaat hierdoor een blijvende beschadiging op het meubilair.
Voor de FSC-gecertificeerde hardhoutsoorten zou dit weinig tot niets uitmaken. Door het vergrijzen van het onbehandelde hout (door zonnestralen) zal het hout met enkele weken weer egaal grijs worden.
Gemodificeerd hout
Grijsen werkt ook met gemodificeerde houtsoorten, bijvoorbeeld Accoya. Het hout is afkomstig van een snelgroeiende naaldboom (pinus radiata). Het hout wordt na ca. 30 jaar geoogst en geacetyleerd met azijnzuur. Dit proces zorgt voor zeer vormstabiel en rotbestendig hout. Ideaal om toe te passen in straatmeubilair voor de openbare ruimte. Het hout is echter zeer prijzig, ondanks dat het ruwe hout afkomstig is van plantages, en daarom niet geschikt voor ieder project in de openbare buitenruimte. In de afbeelding hieronder is te zien hoe het gemodificeerde hout eruitziet als het is verwerkt tot buitenbank.
Hoe weet ik of het hout verantwoord is geoogst?
Het verantwoord oogsten van hout is minstens zo belangrijk als het kwaliteit van het hout. Door op een verantwoorde wijze gebruik te maken van hout is er nu, maar ook over tientallen jaren, voldoende hout beschikbaar. Om onze opdrachtgever te kunnen garanderen dat het hout op een verantwoorde wijze is geoogst, beschikken wij over de nodig keurmerken.
Als het gaat om hardhout, maken wij uitsluitend gebruik van FSC-gecertificeerd hout. Dankzij de FSC-certificering weten we zeker dat de bossen voor de huidige generatie, maar ook voor de toekomstige generatie, behouden blijven. Grijsen is daarnaast zelf ook FSC-gecertificeerd. Grijsen wordt hiervoor jaarlijk geaudit. Dit gebeurt door een onafhankelijke certificeringsinstantie, die het bedrijf op diverse factoren beoordeeld.
Voor het Douglas hout hebben we een samenwerking met Staatsbosbeheer. Dit hout gebruikt Grijsen voor de productie van banken en picknicksets uit de Pure-serie en Natuur Comfort-serie. Staatbosbeheer is verantwoordelijk voor het beheer en verantwoord oogsten van het bos. De opgeslagen CO2 blijft in het hout opgeslagen. Eerder spraken we Kasper Broek van Staatsbosbeheer over de samenwerking.
De Pure Eco Douglas-buitenbanken en Pure Eco Douglas-picknicksets zijn daarnaast door NL Greenlabel voorzien van het A-label: het duurzaamste label van NL Greenlabel.
“Nederlands hout is goedkoper dan geïmporteerd hout”
Klopt. Als we puur naar de prijs kijken, is Nederlands hout goedkoper. Echter, het hout moet wel goed toepasbaar zijn in het straatmeubilair. Eikenhout, dat geschikt is voor straatmeubilair, is momenteel ongeveer even duur als FSC-gecertificeerd hardhout. Daarnaast is het goed om te kijken naar de duurzaamheid van het hout. Duurzame (en duurdere) houtsoorten gaan langer mee en hoeven daardoor minder vaak vervangen te worden. Daarnaast zitten de belangrijkste kosten voor het meubilair in het ontwerpen, ontwikkelen en produceren en minder in het ruwe hout.
Hout bij Grijsen
Ben je momenteel zelf bezig met het oriënteren op het gebied van houtgebruik in de openbare ruimte? Kunt u advies gebruiken voor het straatmeubilair? Met 30 jaar ervaring in het vak leggen we graag uit welke voor- en nadelen bepaalde houtsoorten hebben. Hierdoor kunt u een betere, meer verantwoorde keuze maken voor jouw project. Alvast een handige sheet met informatie over onze meest gebruikte houtsoorten!
De ecologische voetafdruk van Grijsen
Iedereen jaar probeert Grijsen zijn ecologische voetafdruk te verkleinen. Dit doen we onder andere door interne- en externe duurzaamheid op onze agenda te houden. Dit varieert van het investeren in eigen zonnepanelen tot innovatie binnen ons productassortiment. Benieuwd naar onze prestatie op het gebied van duurzaamheid? Op de pagina over de CO2-prestatieladder zijn onze nieuwsbrieven en grafieken te vinden over onze prestaties.
FSC-gegevens van Grijsen Park & Straatdesign:
- Certificate Code: SCS-COC-003219
- License Code: FSC-C084788
